آب، یکی از ساده‌ترین نیازهای روزمره‌ی ماست؛ چیزی که هر روز مصرف می‌کنیم، در کافه سفارش می‌دهیم و اغلب بدون مکث از کنار آن عبور می‌کنیم. اما آیا خرید یک بطری آب می‌تواند به فرصتی برای حمایت از حیات‌وحش تبدیل شود؟

در کال کافه تصمیم گرفته‌ایم پاسخ این پرسش را در عمل جست‌وجو کنیم.

تا پیش از سال ۱۴۰۵، آب را به‌صورت رایگان در اختیار مهمانان‌مان قرار می‌دادیم. در سال ۱۴۰۵، رویکردمان را تغییر دادیم: آب را در بطری‌های شیشه‌ای عرضه کردیم و تصمیم گرفتیم ۱۰۰ درصد مبلغ فروش این بطری‌ها را به حمایت از خرس سیاه اختصاص دهیم.

این طرح با همکاری مؤسسه حیات‌وحش هرمز اجرا می‌شود و نامی دارد که تمام ایده‌ی آن را در چند کلمه خلاصه می‌کند:

یک بطری آب، سهم خرس سیاه.

برای ما، این فقط شیوه‌ای متفاوت برای عرضه‌ی آب نیست. تلاشی است برای پیوند دادن یک نیاز روزمره با مسئولیتی که در قبال طبیعت و حیات‌وحش داریم؛ و برای اینکه این ارتباط صرفاً در حد یک پیام باقی نماند، گزارش عملکرد مالی طرح را نیز در وب‌سایت کال کافه منتشر خواهیم کرد.

چرا آب؟

آب، پیش از آن‌که محصولی برای فروش باشد، یکی از نیازهای اساسی زندگی است.

در یک کافه، آب بخشی از تجربه‌ی حضور مهمان است؛ چیزی که در کنار نوشیدن قهوه، غذا خوردن، گفت‌وگو یا استراحت به آن نیاز پیدا می‌کنیم.

ما در کال کافه پیش‌تر آب را رایگان سرو می‌کردیم، چون دسترسی به یک نیاز ساده را بخشی از تجربه‌ی میزبانی می‌دانستیم. اما در سال ۱۴۰۵ به این فکر کردیم که آیا می‌توان همین بخش روزمره از تجربه‌ی کافه را به فرصتی برای مشارکت در یک هدف محیط‌زیستی تبدیل کرد؟

پاسخ ما، طرح «یک بطری آب، سهم خرس سیاه» بود.

در این طرح، مهمانان می‌توانند آب را در بطری شیشه‌ای تهیه کنند و تمام مبلغ پرداختی برای آن، به حمایت از خرس سیاه اختصاص پیدا می‌کند. در اینجا، هدف ما صرفاً فروش یک محصول نیست. می‌خواهیم انتخابی معمولی را به راهی برای مشارکت در اقدامی مشخص تبدیل کنیم؛ اقدامی که هدفش فراتر از فضای کافه است.

چرا خرس سیاه؟

محیط زیست تنها مجموعه‌ای از مناظر طبیعی، درختان و چشم‌اندازهای زیبا نیست. محیط زیست، شبکه‌ای زنده از گونه‌های جانوری، گیاهی و زیستگاه‌هایی است که بقای آن‌ها به یکدیگر وابسته است.

خرس سیاه آسیایی، که در ایران با نام خرس سیاه بلوچی نیز شناخته می‌شود، یکی از گونه‌های ارزشمند حیات‌وحش کشور است. حفاظت از این گونه، بخشی از تلاش گسترده‌تر برای حفظ تنوع زیستی و زیستگاه‌های طبیعی به شمار می‌رود.

بقای گونه‌های جانوری به شرایط زیستگاه، منابع طبیعی، فعالیت‌های انسانی و اقدامات حفاظتی وابسته است. به همین دلیل، حمایت از حیات‌وحش نیازمند توجه مستمر، دانش تخصصی و همکاری میان افراد و مجموعه‌هایی است که در این زمینه فعالیت می‌کنند.

در کال کافه، تصمیم گرفتیم از طریق همکاری با مؤسسه حیات‌وحش هرمز، حمایت از خرس سیاه را به بخشی از فعالیت روزمره‌ی خود تبدیل کنیم.

این انتخاب از یک باور ساده می‌آید: مسئولیت ما در قبال محیط زیست، نباید فقط به حرف زدن درباره‌ی آن محدود شود.

ما نمی‌خواهیم ادعا کنیم که فروش آب به‌تنهایی می‌تواند چالش‌های حفاظت از خرس سیاه را حل کند. آنچه برای ما اهمیت دارد، اختصاص واقعی منابع مالی به این هدف و ایجاد مسیری شفاف برای اطلاع‌رسانی درباره‌ی آن است.

صد درصد مبلغ فروش؛ نه فقط بخشی از سود

یکی از اصول اصلی این طرح، روشن بودن تعهد مالی آن است.

در کال کافه، ۱۰۰ درصد مبلغ فروش آب در این طرح به حمایت از خرس سیاه اختصاص می‌یابد. این یعنی مبنای اختصاص منابع، کل مبلغی است که بابت فروش بطری‌های آب دریافت می‌شود، نه صرفاً سود باقی‌مانده پس از کسر هزینه‌ها.

برای ما مهم است که این موضوع به‌روشنی بیان شود؛ زیرا مشارکت محیط‌زیستی زمانی اعتمادپذیرتر است که افراد بدانند انتخاب آن‌ها دقیقاً از چه سازوکاری حمایت می‌کند.

همکاری با مؤسسه حیات‌وحش هرمز، مسیر اجرای این تعهد را شکل می‌دهد. در کنار آن، قصد داریم گزارش عملکرد مالی طرح را از طریق وب‌سایت کال کافه در دسترس قرار دهیم تا مخاطبان بتوانند از روند اختصاص منابع مطلع شوند.

ما معتقدیم شفافیت، بخشی از خودِ مسئولیت‌پذیری است؛ نه توضیحی اضافی در کنار آن.

چرا بطری شیشه‌ای؟

انتخاب بسته‌بندی نیز بخشی از شیوه‌ی عرضه‌ی یک محصول و رابطه‌ی آن با محیط زیست است. در این طرح، آب را در بطری‌های شیشه‌ای عرضه می‌کنیم. شیشه قابلیت استفاده‌ی مجدد و بازیافت دارد، اما اثر محیط‌زیستی آن به عواملی مانند تعداد دفعات استفاده، شیوه‌ی شست‌وشو، حمل‌ونقل و نحوه‌ی بازیافت بستگی دارد.

بنابراین، صرف شیشه‌ای بودن یک بطری به معنای حذف اثرات محیط‌زیستی نیست. تولید شیشه نیز به مواد اولیه و انرژی نیاز دارد و برای ارزیابی دقیق اثر آن باید کل چرخه‌ی عمر محصول را در نظر گرفت. بااین‌حال، انتخاب بطری شیشه‌ای بخشی از رویکرد ما در شیوه‌ی عرضه‌ی آب است. در کنار آن، هدف اصلی این طرح، اختصاص تمام مبلغ فروش به حمایت از خرس سیاه است.

ما ترجیح می‌دهیم درباره‌ی محیط زیست با دقت و صداقت صحبت کنیم؛ بدون ادعای بی‌اثر بودن و بدون اینکه یک انتخاب را راه‌حل تمام مسائل بدانیم. مسئولیت‌پذیری، از نگاه ما، به معنای بررسی انتخاب‌ها، شناخت محدودیت‌های آن‌ها و تلاش برای بهتر کردن شیوه‌ی کار در طول زمان است.

این طرح چه ارتباطی با کاهش پسماند دارد؟

هر محصولی که مصرف می‌کنیم، مسیری را طی می‌کند؛ از تأمین مواد اولیه و تولید گرفته تا بسته‌بندی، حمل‌ونقل و مرحله‌ی پس از مصرف. بطری‌های یک‌بارمصرف نیز بخشی از این چرخه‌اند. تولید و جابه‌جایی آن‌ها به منابع و انرژی نیاز دارد و پس از مصرف، باید جمع‌آوری، بازیافت یا دفع شوند. ظروف چندبارمصرف می‌توانند در شرایط مناسب به کاهش نیاز به تولید ظروف جدید کمک کنند، اما میزان این مزیت به نحوه‌ی استفاده، شست‌وشو، حمل‌ونقل و چرخه‌ی واقعی مصرف وابسته است.

در کال کافه، کاهش پسماند را بخشی از نگاه گسترده‌تر به مصرف مسئولانه می‌دانیم. انتخاب بطری شیشه‌ای فرصتی است برای توجه بیشتر به مسئله‌ی بسته‌بندی و منابع؛ اما نمی‌خواهیم آن را معادل حذف کامل پسماند معرفی کنیم.

طرح «یک بطری آب، سهم خرس سیاه» در درجه‌ی نخست، سازوکاری برای حمایت مالی از حیات‌وحش است. در کنار آن، ما را به فکر کردن درباره‌ی اثرات انتخاب‌های روزمره و مسئولیت کسب‌وکار در قبال محیط زیست دعوت می‌کند. از نظر ما، مهم این است که به‌جای ادعاهای بزرگ، تصمیم‌های قابل توضیح و اقدام‌های واقعی داشته باشیم.

یک خرید ساده چگونه به حمایت از حیات‌وحش تبدیل می‌شود؟

ممکن است بپرسید خرید یک بطری آب چطور می‌تواند به حفاظت از یک گونه‌ی جانوری کمک کند. پاسخ در سازوکار همین طرح است: تمام مبلغ فروش آب به حمایت از خرس سیاه اختصاص پیدا می‌کند و این حمایت با همکاری مؤسسه حیات‌وحش هرمز انجام می‌شود.

به این ترتیب، خرید یک محصول روزمره به منبعی برای تأمین حمایت مالی تبدیل می‌شود. البته میزان اثرگذاری این اقدام به منابع جمع‌آوری‌شده و نحوه‌ی استفاده از آن‌ها در فعالیت‌های حفاظتی بستگی دارد. ما قصد نداریم اثر یک خرید را بیش از واقعیت آن نشان دهیم؛ اما معتقدیم ایجاد یک مسیر روشن برای مشارکت، قدمی عملی‌تر از محدود ماندن به صحبت درباره‌ی اهمیت محیط زیست است.

در این طرح، مهمانان مجبور به مشارکت نیستند. انتخاب با آن‌هاست. اما کسانی که تصمیم می‌گیرند آب این طرح را تهیه کنند، می‌دانند که تمام مبلغ پرداختی آن‌ها به هدف اعلام‌شده اختصاص می‌یابد.برای ما، مشارکت باید بر پایه‌ی آگاهی، اختیار و اعتماد شکل بگیرد.

شفافیت؛ بخشی از تعهد کال کافه

ما باور داریم که یک طرح محیط‌زیستی فقط با نیت خوب تعریف نمی‌شود؛ نحوه‌ی اجرا و امکان پیگیری آن نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، انتشار گزارش عملکرد مالی این طرح را بخشی از تعهد خود می‌دانیم. در وب‌سایت کال کافه، گزارش‌های مربوط به فروش آب و مبالغ اختصاص‌یافته به حمایت از خرس سیاه منتشر خواهد شد تا مخاطبان بتوانند تصویر روشن‌تری از روند اجرای طرح داشته باشند.

گزارش‌ها می‌توانند شامل تعداد بطری‌های فروخته‌شده، مبلغ کل فروش در دوره‌ی گزارش، مبالغ اختصاص‌یافته و اطلاعات مربوط به پرداخت‌ها باشند. این شفافیت به ما کمک می‌کند درباره‌ی عملکرد طرح دقیق‌تر صحبت کنیم و به مخاطبان نیز امکان می‌دهد بدانند مشارکتشان در چه مسیری قرار گرفته است. برای ما، اعتماد چیزی نیست که صرفاً با یک شعار ایجاد شود. اعتماد در طول زمان و با رفتار قابل‌پیگیری شکل می‌گیرد.

یک بطری آب، سهم خرس سیاه؛ فراتر از یک محصول

در کال کافه، ما به این فکر می‌کنیم که هویت یک برند فقط در محصولات، طراحی فضا یا کیفیت خدماتش خلاصه نمی‌شود. برند، مجموعه‌ای از انتخاب‌ها و رفتارهایی است که در طول زمان معنا پیدا می‌کنند. طرح «یک بطری آب، سهم خرس سیاه» نیز از همین نگاه شکل گرفته است؛ اینکه بتوانیم بخشی از فعالیت روزمره‌ی کافه را به موضوعی پیوند بزنیم که از فضای کسب‌وکار ما فراتر می‌رود.

ما قرار نیست با این طرح ادعا کنیم که تمام مسائل محیط زیست را حل کرده‌ایم. همچنین نمی‌خواهیم خرید یک بطری آب را به اقدامی قهرمانانه تبدیل کنیم. آنچه برای ما اهمیت دارد، این است که یک نیاز ساده را به فرصتی برای مشارکت در حمایت از حیات‌وحش تبدیل کرده‌ایم؛ با تعهد به اختصاص ۱۰۰ درصد مبلغ فروش و با امکان اطلاع‌رسانی درباره‌ی عملکرد مالی

امیدواریم این طرح، در کنار حمایت مالی از خرس سیاه، فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی مسئولیت ما در قبال طبیعت نیز باشد.

یک مکث برای ادامه

شعار کال کافه، A Pause to Continue، درباره‌ی مکثی است که فرصتی برای ادامه دادن فراهم می‌کند.

ما دوست داریم کال فضایی باشد برای نوشیدن قهوه، گفت‌وگو، تجربه کردن و فاصله گرفتن کوتاه از شتاب روزمره. اما گاهی همین مکث می‌تواند فرصتی باشد برای توجه دوباره به انتخاب‌هایی که هر روز انجام می‌دهیم؛ به منابعی که مصرف می‌کنیم و به موجودات زنده‌ای که در این جهان با ما سهیم‌اند.

طرح «یک بطری آب، سهم خرس سیاه» از همین نگاه آمده است.

ما آب را در بطری شیشه‌ای عرضه می‌کنیم و تمام مبلغ فروش آن را، با همکاری مؤسسه حیات‌وحش هرمز، به حمایت از خرس سیاه اختصاص می‌دهیم. گزارش عملکرد مالی این طرح نیز در وب‌سایت کال کافه منتشر خواهد شد. این یک اقدام محدود با هدفی مشخص است؛ قدمی که ارزش آن به اجرای درست، استمرار و شفافیت وابسته است. شاید مسئولیت‌پذیری همیشه با تصمیم‌های بزرگ آغاز نشود. گاهی از انتخابی ساده شروع می‌شود که معنایی فراتر از خودش پیدا می‌کند.برای ما، این بار آن انتخاب یک بطری آب است.